Avrupa Birliği (AB) üyesi 5 ülke, iltica başvuruları reddedilen mülteci ve göçmenlerin Avrupa dışına gönderilmesi amacıyla Ruanda’da bir geri dönüş merkezi kurulması konusunda anlaştı.
Pilot projenin 2027 yılında başlatılması planlanıyor. Girişim, Viyana’da düzenlenen basın toplantısında duyuruldu. Almanya, Danimarka, Avusturya, Hollanda ve Yunanistan’ın ortak girişimi kapsamında, iltica başvuruları reddedilen ve hukuki itiraz yollarını tüketen yaklaşık 100 göçmenin Ruanda’ya gönderilmesi hedefleniyor. Projenin reşit olmayanları kapsamayacağı, uyruk ayrımı yapılmayacağı belirtildi.
Avusturya Başbakanı Christian Stocker, girişimi “tarihi” olarak nitelendirerek 2027’de Doğu Afrika ülkesi Ruanda’da ilk geri dönüş merkezinin açılmasının hedeflendiğini söyledi. Ruanda İçişleri Bakanı Vincent Biruta ise ülkesinin, Avrupa’da kalma hakkı bulunmayan kişilere yeni bir yaşam fırsatı sunacağını savundu.
GÖÇMENLERE MESLEKİ EĞİTİM VE DİL KURSU
Projeye göre göçmenlerin Ruanda’ya transferinden ilgili Avrupa ülkelerinin ulusal makamları sorumlu olacak. Ruanda’ya ulaşan kişiler, ülke yetkililerinin gözetiminde oturma izni alarak açık merkezlere yerleştirilecek. Bu kişilere mesleki eğitim ve dil kursları verilmesi, Ruanda toplumuna uyum sağlamalarının desteklenmesi planlanıyor.
Mültecilere ayrıca geldikleri ülkelere gönüllü dönüş seçeneği sunulacak. Ancak dönüş seçeneği AB ülkelerini kapsamayacak. Proje kapsamında insan haklarına uyulmasını denetlemek üzere bağımsız bir mekanizma kurulacağı açıklansa da mekanizmanın ayrıntıları henüz paylaşılmadı.
İNSAN HAKLARI ÖRGÜTLERİNDEN TEPKİ
Plan, Ruanda’nın insan hakları sicili nedeniyle de eleştiriliyor. ABD Dışişleri Bakanlığı’nın 2024 yılı insan hakları raporunda, Ruanda’da güvenlik güçleri ve sivil yetkililerin insan hakları ihlallerini cezasız biçimde gerçekleştirebildiğine ilişkin tespitlere yer verildi. Eleştirmenler, ülkedeki ifade özgürlüğü ve zorunlu çalışma konusundaki endişeleri de gündeme getiriyor.
Fransız Yeşiller Partisi Avrupa Parlamentosu üyesi Mélissa Camara, beş ülke ile Ruanda arasındaki anlaşmayı “utanç verici” ve “ciddi bir ahlaki başarısızlık” olarak nitelendirdi. Camara, insanların haklarının korunacağına ilişkin güvence olmadan Avrupa Birliği’nden binlerce kilometre uzağa gönderileceğini söyledi.
Kayıt dışı göçmenlerin hakları için çalışan Avrupa merkezli PICUM örgütünden Chiara Catelli de planı eleştirdi. Catelli, “Geri dönüş merkezi” veya “karşılama merkezi” gibi ifadelerin, insanların Avrupa’da kurdukları yaşamdan koparılarak tanımadıkları bir ülkeye gönderilmesinin sonuçlarını gizleyemeyeceğini belirtti.
Avrupa Konseyi Genel Sekreteri Alain Berset ise geri dönüş merkezlerinin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ne uygunluğunun somut uygulamalar üzerinden değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Berset, Avrupa Konseyi üyesi bütün ülkelerin sözleşmeye bağlı olduğunu ve bunun geri dönüş merkezlerine ilişkin tartışmalarda temel alınması gerektiğini vurguladı.
Projede yer alan yetkililer, hukuki itirazlarla karşılaşabileceklerini kabul ederken girişimin insan hakları hukukuna uygun olduğunu savunuyor.
Ruanda’da kurulması planlanan merkezin yeri açıklanmazken, bunun İngiltere’nin daha önce sığınmacıları göndermeyi planladığı merkezlerden biri olmadığı belirtildi. İngiltere, 2022’de duyurduğu Ruanda’ya sığınmacı gönderme planını hukuki engeller nedeniyle hayata geçirememişti.
Beş Avrupa ülkesi, projenin karşılığında Ruanda’ya ne tür bir destek veya ödeme sağlanacağına ilişkin ise henüz açıklama yapmadı.
Kaynak: MA
Yorumlar kapalı.